Fotografie / Film

Scorsese in Close-up

Leestijd: 5 minuten
Fotografie / Film

De man die zoveel helden voortbracht op zijn eigen voetstuk.

Nachtbraker
Jason Hillebrand

Jason heeft het gevecht tegen de luiheid nooit echt gewonnen. Desondanks heeft hij een bachelorsdiploma in de Muziekwetenschap weten te bemachtigen. Opgegroeid in een middelgroot dorp in het Groene Hart wist Jason te ontsnappen naar Amsterdam, maar stiekem is hij ergens wel blij dat zijn flatje in Noord dichtbij de weilanden ligt.

Bekijk meer van Jason Hillebrand

Afgelopen woensdag tegen het einde van de middag fietste ik richting het zuiden, richting het IJ. Van links en rechts werd ik ingehaald door Amsterdammers in rood-en-wit. Er hing een spanning in de lucht, gevoed door een opwinding die velen waarschijnlijk niet meer hadden gevoeld sinds de laatste Pakjesavond van hun jeugd. Toen ik bij de pont aankwam aanschouwde ik kort de ongeduldig wachtende massa en nam vervolgens een harde bocht naar rechts. Mijn dag stond op dat moment namelijk even niet in het teken van Amsterdam; eerder New York. In EYE opende die avond een tentoonstelling over het leven en werk van de Amerikaanse regisseur Martin Scorsese. Voor deze officiële opening mochten uitgenodigde journalisten, bloggers (heyo) en andere coole mensen als eersten een kijkje nemen.

 

Hiervoor vond eerst nog een pers-evenement plaats in een van de filmzalen. Scorsese zou er bij zijn, maar kon uiteindelijk toch niet. Iets met films maken. Tussen de praatjes door werden compilaties getoond met fragmenten uit Scorseses films. Een kantoor vol schreeuwende en tierende yuppies, gedreven door een speech van Leonardo DiCaprio’s personage in The Wolf of Wall Street (2013); een schommelende camera, constant gefixeerd in een ongemakkelijke close-up van de dronken en bezweette Harvey Keitel in Mean Streets (1973); de camera die met Tom Cruise mee lijkt te dansen in The Color of Money (1983). Deze beelden deden voor Scorsese het woord. Ze kwamen hard bij me binnen en deden me (wederom) versteld staan van zijn kunnen.

Secties

Het is een behoorlijke uitdaging om een overzichtstentoonstelling te maken over zo’n grote persoonlijkheid, zo’n groot oeuvre, en er eer aan te doen, maar mijns inziens is deze uitdaging overwonnen. De tentoonstelling is verdeeld in verschillende secties, waarin telkens een bepaald thema uit Scorseses werk wordt behandeld: verhaalthema’s als familie, broederschap en de eenzame held passeren de revue, maar ook technischere aspecten als montage en de camera. Door de tentoonstelling zo te verdelen is deze niet alleen overzichtelijk geworden, maar is er ook ruimte om de diepte in te gaan. Er is verrassend veel te zien en je wordt er maar niet moe van.

Beeld: Hans Wilschut

In grote mate is dit te danken aan de regisseur zelf, die intensief heeft meegewerkt door interviews af te nemen en persoonlijke bezittingen te delen. De zaaltekst bij elke sectie is een direct citaat uit zo’n interview. Terwijl je de tekst leest hoor je Scorseses stem ook uit een speakertje boven je komen. Het is een interessante keuze, maar als hij al halverwege zijn verhaal is terwijl jij net begint met lezen is het een behoorlijke cognitieve strijd tussen de ogen en de oren. Je moet dus vaak wachten tot het bandje opnieuw begint wil je het verhaal volgen. Gelukkig praat Scorsese snel.

 

Echter, je komt natuurlijk niet naar een museum om te lezen; dat kan je thuis ook wel. Gelukkig kun je je vergapen aan een grote en diverse verzameling objecten. Deze reikt van filmscripts met aantekeningen van Robert DeNiro en Scorsese’s eerste storyboard (hij was 10) tot de eettafel van zijn ouders. Tussendoor worden op schermen fragmenten uit zijn films vertoond, voorbeelden van het thema van die bepaalde sectie. Tot mijn blijde verbazing was er voor de sectie Muziek een aparte ruimte ingericht, met een scherm waarop op vol volume Scorsese’s muziekdocumentaires werden geprojecteerd. Ook waren er kleinere schermen met koptelefoons, waarop bepaalde muziekkeuzes in zijn speelfilms werden uitgelicht. Helaas is hier weinig van te volgen als nou net Mick Jagger op het grote scherm zijn massieve lippen opentrekt; de klanken van Jumping Jack Flash verdrijven dan ondanks de koptelefoon de symfonie van Penderecki in Shutter Island (2010).

Met een hoofd vol impressies en veel zin om een Scorsese-film te kijken stapte ik de expositie uit. De officiële opening leek te gaan beginnen: in de foyer werd een boksring geprepareerd voor een zwaargewichtenstrijd, buiten stond een gele New York-taxi en speelde een jazzbandje. Het leek een feestje te worden, maar ik zou het niet weten. Tegen de tijd dat de opening begon bevond ik me, ondanks de NL-alert(s), in het centrum. Je kan nog de hele zomer naar de tentoonstelling, je kan nog de rest van je leven helemaal opgaan in een meesterlijke Scorsese-film; maar Ajax in een Europese finale zien verliezen maak je maar één keer mee. Hopelijk.

Lees verder binnen de categorie "Fotografie / Film "
Lees meer van deze maker

Cultuur

Lekkergaan: Tijdelijk Museum

De kunst door nieuwkomers, te zien in de Bijlmerbajes. 

Cultuur

Aleppo

De verwoeste stad

Fotografie / Film

Valentijn in zwart-wit

Een valentijnsbromance in het Pianola Museum.