Kunst

Lekkergaan: Joods Historisch Museum

Leestijd: 3 minuten
Kunst & Lekkergaan

De mooie Rode Ibis van Samuel de Mesquita

Nachtbraker
Beatrijs Jansen

Historica, in spé. Liever buitenspelen want te onrustig voor eindeloze biebsessies. Slavoviel en af en toe actrice. Van een studie in Praag tot het oprichten van haar eigen theatercollectiefje  ‘Het Zintuig’ : Bea’s interesses vliegen soms alle kanten op. Wat een geluk dat ze daar over mag schrijven. Na haar stage bij Museumnacht besloot ze namelijk dat ze graag wilde blijven plakken bij Nachtbrakers. Zodoende.

Bekijk meer van Beatrijs Jansen

Ik ben snel afgeleid. En ik laat me ook snel afleiden want ik bedenk altijd wel iets nieuws dat écht mijn volledige aandacht behoeft. Sinds kort is het een affiche op mijn bureau dat tijdens elke wegdroomsessie weer wordt lastiggevallen door mijn twee  blauwe kijkers. Een rode vogel kijkt me kleine oogjes nieuwsgierig aan. Ik kijk nieuwsgierig terug. Normaal gesproken ben ik niet zo’n grote dierenvriendin, maar deze jongen weet me helemaal in te pakken.

Mooie Rooie

De Rode Ibis blijkt, als ik het blaadje een keer omdraai, geschilderd door Samuel Jessurun de Mesquita. Met zo’n imposante naam zou ik denk ik ook alleen maar flamingo’s, kraanvogels en ibissen tekenen. Ik merk dat de vogel me telkens weet op te vrolijken en dat ik zelfs een beetje gestrest raak als ik het affiche op een gegeven moment kwijt ben. Hij zou toch niet in de papierbak zijn verdwenen? Op het affiche staat geschreven dat ik de Ibis kan vinden in het Joods Historisch Museum. Dat verklaart natuurlijk de prachtige naam van haar maker en daarmee de Joods-Portugese achtergrond. Samuels tekeningen doen me denken aan de grafische zwart-wit tekeningen van Escher. En ook dit blijkt geen vreemde associatie, want Eschers leermeester was niemand minder dan Samuel Jessurun de Mesquita himself. Altijd fijn als je voorgevoel gewoon keihard de waarheid blijkt te zijn. Veel vogels dus, maar ook karikaturen van grappige oude mannetjes, omslagen voor tijdschriften en diverse etsen.

Samuel Jessurun de Mesquita, Sensitivistische verbeelding. Houtsnede op Ingres-papier, 1914 // Schenking van dhr. F. de Miranda. Collectie Joods Historisch Museum

Eenmaal bij de expo zie ik vooral veel etsen in zwart wit. Subtiel, intrigerend en een beetje surrealistische zijn ze. Het Joods Historisch Museum heeft naast de vaste expo ook altijd tijdelijke exposities waarvan deze achterin de kelder verstopt zitten. Heel leuk allemaal maar ik ben natuurlijk op zoek naar mijn vogel. Tussen alle zwart-wit tekeningen van vreemde mannetjes en vrouwtjes, olifanten en bomen moet m’n rode vriend toch wel te vinden zijn! 'Mesquita woonde naast Artis en bracht dagelijks een bezoek aan de dierentuin', lees ik op de bordjes. Dat verklaart alle mogelijk denkbare paradijsvogels om me heen. Opeens zie ik een piepklein postzegeltje waarop de ibis me besmuikt aankijkt. Hebbes! Het affiche is twee keer zo groot als het origineel, maar blij als een veertienjarige fan girl ben ik stiekem opgelucht dat ik hem dan eindelijk heb gespot. Ik loop voor de vorm nog een rondje, zwaai naar de olifanten en het zelfportret van Samuel en loop zelfvoldaan de zwaarbeveiligde deur uit. Buiten realiseer ik me hoeveel impact een goed affiche kan hebben om je te motiveren voor een evenement of tentoonstelling. Deze tentoonstelling is subtiel en wat klein opgezet maar daardoor niet minder mooi. Ik heb mijn over-geromantiseerde slag kunnen slaan en ben daarom heel tevreden met mijn speedy museumbezoekje op de dinsdagmorgen.

Samuel Jessurun de Mesquita, Rode ibis. Aquarel, ca. 1910 // Aangeboden aan Ted Musaph ter gelegenheid van haar 85ste verjaardag in september 2012. Collectie Joods Historisch Museum

Samuel Jessurun de Mesquita, Zelfportret met pijp. Houtsnede op Japans papier, 1900 // Schenking van dhr. M.J. Bakkeren. Collectie Joods Historisch Museum

De expositie van de Samuel de Mesquita is nog tot en met 18 juni te zien in het Joods Historisch Museum. Met je kaartje kan je ook naar de Portugese Synagoge, de Hollandsche Schouwburg én het Nationaal Holocaust Museum. Vind je deze grappige tekeningetjes net zo leuk als ik? In Museum Het Schip is t/m 31 mei de aanvullende tentoonstelling Straatfantasten te zien met nog meer moois.

Lees verder binnen de categorie "Kunst "
Lees meer van deze maker

Kunst

Ook de camera van Gon was verliefd

Een bijzondere tentoonstelling en een mooi alternatief op Ed