Historie

Thema: Vrijheid

Amsterdam is een vrije stad. Laten we dat niet vergeten.

Hoofdredacteur
Paul de Jong

Paul (1990) is de head honcho van Nachtbrakers.

Bekijk meer van Paul de Jong

Deze week staat Nachtbrakers in het teken van vrijheid. Amsterdam is een stad die (terecht) prat gaat op haar verworven vrijheden. Amsterdam is een stad waar bijna alles mag en kan, maar soms voelt het ook als een stad waar bijna alles mocht en kon. We moeten er dus alles aan doen om die verworven vrijheden vast te houden.

Amsterdam is bovenal ook een stad waar de bezetting tussen 1940 en 1945 diepe wonden achter heeft gelaten.  Tijdens mijn studietijd woonde ik aan de Weesperstraat, en keek vanuit het balkon uit het op monument voor Joodse Erkentelijkheid. Niet ver achter de flat staat het Auschwitzmonument. Meer rillingen dan een monument kon opbrengen was het langzaam indalende besef waarom de Waterlooplein buurt er zo divers uitziet. Deze monumenten zijn de huizen waarvan de oorspronkelijke inwoners afgevoerd zijn en nooit meer terug zijn gekomen. Na de oorlog is ongeveer de hele buurt platgegooid en opnieuw opgebouwd. Het afgrijselijke mozaïek van gebouwen is het resultaat. 

En nog steeds verrast dit verleden me. Vorige week liep ik vanuit de Nieuwendijk over de Dam, en tijdens het strikken van mijn immer loszittende veters viel me iets op – er stond een naam op de grond. In steen. Verderop nog een, en nog een. Het waren ouderwetse namen, maar wel recentelijk aangebracht. Het bleek een monument te zijn voor de 32 slachtoffers van de schietpartij op de Dam van 7 mei 1945. De oorlog was inmiddels voorbij, maar het leed nog lang niet.

De grote filosoof John Stuart Mill schreef in zijn essay ‘On Liberty’ dat de vrijheid van de een  ophoudt zodra dit schade oplevert bij een ander. In een stad waar je letterlijk struikelt over de littekens van bezetting,  en de effecten van deze onverdraagzaamheid en blinde haat nog elke dag te zien zijn, is dat wellicht goed om in het achterhoofd te houden.

Dat hoeft niet alleen op 4 mei. Herdenken is meer dan twee minuten collectief ons mond houden. Vrijheid vieren is meer dan naar 3FM-bandjes luisteren op een grasveld. Herinneren en vrijheid vieren kan het hele jaar door. Daarom zijn de Amsterdamse musea die met dit thema bezig zijn zo waardevol. Ze vertellen het verhaal, zodat wij ervoor kunnen zorgen dat we ook in de toekomst de wrange luxe hebben om alleen te herdenken, en niet meer mee te maken.

Meer weten?

Wil je meer weten over de bezetting en Holocaust in Amsterdam? Dan kan je onder andere naar de onderstaande musea:

 

Joods Historisch Museum

Stadsarchief Amsterdam – Stad in Oorlog


Anne Frankhuis

Verzetsmuseum

 

Beeld header: 15 mei 1940. Duitse militaire voertuigen in de Raadhuisstraat, mei 1940 N.V. Vereenigde Fotobureaux, Stadsarchief Amsterdam

Lees verder binnen de categorie "Historie "
Lees meer van deze maker

Cultuur

Thema: Vrijheid

Waar moet je zijn op 4 en 5 mei?

Historie

Lekkergaan: Stad in Oorlog

Langzaam verwordt de bezetting van herinnering tot geschiedenis.

Kunst

De springende zeehond van Gerrit Westerneng

Waarom stond Paul perplex bij deze zeehond?