Kunst

Rembrandts Smaak

Een interpretatie van de vijfde van Rembrandts vier zintuigen.
Nachtbraker
Justine Knijn

Justine is studente Nederlandse taal en cultuur en met haar negentien jaar is ze de Benjamin van de Nachtbrakers. Een rol die uitermate goed past bij haar nog grote ogen vol nieuwsgierigheid en een mond vol vragen. Justine houdt niet van lezen maar wel van literatuur en nog meer van wat het teweeg kan brengen. Ze vindt alles mooi dat met passie en liefde is gemaakt, behalve het brood van de Albert Heijn.

Bekijk meer van Justine Knijn
Nachtbraker
Julius Stahlie

Juul is geboren in 1997, een dag voor de (tot nu toe) laatste elfstedentocht. Misschien dat hij daarom zo van de winter houdt. Hij studeert aan de Gerrit Rietveld Academie en zit in het eerste jaar. Regelmatig probeert hij naar de sportschool te gaan, met de nadruk op probeert. Hij omschrijft zich zelf als rondspringend wezen die zich echter ook heel goed kan focussen, met name op kunst. Vandaar dat hij bij de Nachtbrakers zit.
 

Bekijk meer van Julius Stahlie
Er zijn een aantal plekken in Amsterdam waar ik precies één keer in mijn leven naartoe wilde gaan. Het Rembrandthuis was daar een van de happy few van. Het huis is voor mij bij uitstek een plaats waar scholieren in contact komen met toeristen, om vervolgens nooit meer terug te keren. Overal in het pand waar Neerlands trots heeft gewoond en gewerkt voel ik een sfeer van ‘Leuk, maar nu heb ik het ook wel weer gezien.’ Maar denkbeelden zijn er om doorbroken te worden: Ik ging weer terug, voor de laatste week van Rembrandts vroegst bekende werken: ‘De Vier Zintuigen’.
Tast - Reuk - Gehoor - Zicht
‘De Vier Zintuigen’ is een collectief van, je raadt het niet, vier schilderijen. Alle vier beelden ze één zintuig uit; het gevoel, de reuk, het zicht en het gehoor. De oplettende kijker zal het gevoel besluipen dat hier iets mist, en dat klopt. Het Rembrandthuis presenteert de vier schilderijen naast een leeg vlak, waar het vijfde zintuig, de smaak, had moeten hangen. Het bestaan van ‘De Smaak’ is niet meer dan een sterk vermoeden en wordt geïllustreerd door het lege vlak op de muur. Deze leegte, net als iedere leegte in het leven, bezorgde mij een onbehaaglijk gevoel en een onbeschrijflijk verlangen naar wat het hoort op te vullen.

Oplichting

Rembrandts eerste vier schilderijen horen onmiskenbaar bij elkaar, dat maakt het missen van het vijfde zo schrijnend. De vier werken bestaan allemaal uit drie personen die een zintuig uitbeelden op metaforische wijze. Zo wordt het gevoel uitgebeeld door een operatie, en het zicht door een brillenverkoper. Al op de jonge leeftijd van achttien jaar maakte Rembrandt in zijn eerste schilderijen gebruik van zijn befaamde lichtaccenten. Zo glanzen de neuzen van de oude mannen en schijnt warm kaarslicht op hun gelaat. Ieder schilderij vertelt een klein verhaal en wanneer je de audiotour met geduld beluistert, kom je erachter dat in alle schilderijtjes een oplichting schuilgaat. De brillenverkoper verkoopt brillen met ongeslepen glas, en de kwakzalver snijdt in de slaap om dwaasheid te laten ontsnappen. Het is alsof de jonge Rembrandt ook het zesde zintuig heeft proberen uit te beelden. De samenhang tussen de schilderijen maakt me nieuwsgierig naar hoe de vijfde eruit zou zien. Glanzen de neuzen daarin net zo mooi, en wordt er ook hierin iemand opgelicht? We kunnen hopen dat ‘De Smaak’ ooit nog boven water zal komen, maar ik ben niet bereid te wachten. Daarom vroeg ik beeldmaker Juul of hij zijn versie van ‘De Smaak’ wilde maken. Het resultaat zie je hieronder.
Juul: "Ik wilde een combinatie maken tussen smaak als zintuig en esthetische smaak. Esthetische smaak is een term om sociale en culturele keuzes en voorkeuren van mensen te omschrijven. Op de foto zie je drie mensen (in Rembrandts schilderijen waren ook telkens drie mensen) die pasta eten, dit duidt uiteraard op de zintuig smaak. Esthetische smaak heb ik uitgebeeld door elk persoon anders te laten eten, 1 persoon eet netjes, een ander eet niet heel netjes maar ook niet heel oncharmant en de  derde eet met haar handen. Tafelmanieren verschillen per cultuur en leer je op jonge leeftijd al. Hiermee wilde ik culturele en vooral maatschappelijke verschillen uiten."
 

Louvre

De Vier Zintuigen waren tot 12 februari te zien in Het Rembrandthuis. De kans is groot dat je de zintuigen niet nog een keer allen tezamen zult kunnen bezichtigen. Na hun verblijf in Musée du Louvre, verhuizen ze terug naar hun eigenaren in Leiden en New York. Pas als iemands zesde zintuig ons gunstig genoeg gezind is en ‘De Smaak’ opduikt, zullen alle vijf de zintuigen wellicht, ooit, op één rij hangen. Als dit in het Rembrandthuis mag zijn, kom ik zeker voor de derde keer nog eens langs.
Lees verder binnen de categorie "Kunst "
Lees meer van deze maker

Fotografie / Film

Nachtbrakers Gids voor Museumdaten

Musea zijn geschikt voor een heleboel dingen, maar heb je er ooit aan gedacht om je hete date er ....

Kunst

Internetkunst voor beginners

Hoe breng je kunst in je routine van Facebook, Youporn en Nu.nl?

Kunst

Kerst in Willet

Wat te doen als er geen kerstboom in je kamertje past?