Kunst

Achter de Wand: Odette van Ginkel

Wat gebeurt er achter die zware deuren van het veilinghuis?
Nachtbraker
Selin Kuscu

Selin (24) studeert doordeweeks Beeld & Taal aan de Gerrit Rietveld Academie en doet in het weekend de BKB Academie. Het afgelopen jaar werkte ze bij uitgeverij Lebowski, waar ze ontdekte dat het vertellen en maken van verhalen even mooi als belangrijk is. Ze is hypergefocust, snel afgeleid, lang van stof, vindt het lastig om in volzinnen te praten en gelooft meer in ‘Wat wil je allemaal nog leren?’ dan ‘Wat wil je later worden?’

Bekijk meer van Selin Kuscu
Nachtbraker
Joy Sinclair Tengker

Joy studeert Kunstgeschiedenis en schiet met haar camera plaatjes van alles en iedereen op deze wereldbol. Ze is een beetje een nerd die in haar vrije tijd huizen van Rietveld nabouwt met de Sims en het omtoveren van haar eigen huis in een mid-century modern walhalla tot levensdoel heeft verheven. Er is niets mis met groot en veel dromen, vindt ze. Neerlands eerste modemuseum oprichten staat op haar lijstje, naast zwemmen met biggetjes.

Bekijk meer van Joy Sinclair Tengker
Odette is een van de weinigen bij Christie’s die niet binnenkwam met een achtergrond in kunstgeschiedenis. Ze begon als administrator van de veilingen. Tijdens haar werk raakte ze steeds meer geïnteresseerd en verwikkeld in de kunstwerken zelf; uiteindelijk studeerde ze tijdens haar werk Kunstgeschiedenis en ondertussen is ze hoofd van de moderne kunst veiling. As we speak worden de twee tentoonstellingszalen in het pand aan de Cornelis Schuytstraat ingericht met Mondriaan, Sluijters, Escher, De Smet en werken van zo’n 100 andere kunstenaars, voor de volgende veiling.   Wat doet een Head of Modern Art Sale? Christie’s houdt twee keer per jaar een grote veiling voor moderne kunst, daar ben ik hoofd sales van. Op 13 december is de eerstvolgende. We veilen zo’n 150 tot 170 stukken. We hebben steeds een half jaar om de kunstwerken te verzamelen, selecteren en op waarde te schatten. Dan maken we een catalogus, houden kijkdagen en organiseren events rond de veiling (private views, brunches). Op 7 december hebben we een avond speciaal voor jonge verzamelaars, met praatjes, een proeverij en een preview van de veiling.
Waar komen de veilingstukken vandaan? Die druppelen een voor een binnen. Soms wordt een kleine collectie in een keer aangemeld. Mensen komen te overlijden, veranderen van smaak of besluiten om wat meer hedendaags te gaan kopen. Ook via de buitenlandse kantoren van Christie’s komen werken binnen.   Om welke reden zegt Christie’s Londen: ‘Dit stuk kunnen we beter in Amsterdam verkopen’? Sommige stijlen verkopen beter in Nederland, of het zijn Nederlandse kunstenaars. Het heeft ook met de prijzen te maken. In Nederland veilen we stukken van grofweg 3.000 tot 300.000 euro. Een werk van 200.000 euro is een hoogtepunt in deze veiling, terwijl het in Londen of New York gewoon een van de vele stukken is.   Hoe weet je wat een kunstwerk waard is? Wie is de kunstenaar, hoe belangrijk is het stuk, wat is de conditie, voor hoeveel is iets vergelijkbaars geveild? Maar ook: van wie was het hiervoor? We hebben ooit een Yves Saint Laurent-veiling gedaan. Alles ging veel hoger onder de hamer dan de eigenlijke waarde, door zijn naam. Voor bieders is het verhaal ook belangrijk: ze kopen het sprookje eromheen.   Wie zijn die bieders? Privéverzamelaars, musea en kunsthandelaren. Galeries zitten er deze veiling minder tussen, die vertegenwoordigen meestal de kunstenaar vanuit eerste hand.

  Privéverzamelaars en kunsthandelaren hebben eigen geld, terwijl musea leunen op subsidies. Bieden die partijen gewoon tegen elkaar op in een veiling? Musea moeten inderdaad intern veel overleg voeren en zijn niet de snelste beslissers. Als het rond komt bieden ze mee. In elke veiling zitten wel een aantal stukken die naar musea gaan.   Voor een museum lijkt het me frustrerend in een veiling tegen particulier geld op te moeten bieden. Een museum heeft toch een soort maatschappelijk belang als openbaar instituut, waar de kunst voor iedereen is. Een museum heeft inderdaad geen voordeel boven een andere koper. Als veel mensen een werk willen hebben, bieden ze allemaal mee en door. Het is trouwens wel belangrijk om in je hoofd te houden wat je van plan was uit te geven. Het is makkelijk om je te laten verleiden, wat natuurlijk voor ons wel weer gunstig zou zijn, maar zeker als beginnend koper is het goed om je niet in de spanning van het moment mee te laten slepen.   Heb je een voorbeeld van een werk dat bij jullie binnenkwam en nu in het museum hangt? De aankoop die het Rijksmuseum en het Louvre samen hebben gedaan, Rembrandts schilderij van Marten & Oopjen, liep via een private sale waarbij Christie’s bemiddelde tussen de vorige eigenaar en de twee musea. Maar private sales, waarbij je weet dat iemand iets zoekt en dat iemand anders het heeft, doen we in Amsterdam minder vaak dan bij kantoren als Londen en New York.

Ik heb het idee dat het verzamelen van kunst meer is gaan leven onder jonge mensen. Merk jij dat ook? Ik merk dat op zo’n kijkavond als die van 7 december, voor de jonge verzamelaars, best wat mensen komen die hier nog niet eerder zijn geweest. Die vinden het leuk om binnen te kijken en te zien wat er allemaal hangt.   Lijkt me best hoogdrempelig voor iemand zoals ik. Ik kan ook helemaal niet meebieden. Dan zijn juist de kijkdagen leuk, omdat je gewoon langs kunt komen! Je hebt maar een paar dagen de mogelijkheid om deze werken te zien: ze komen uit een privécollectie en na de veiling gaat een deel ervan naar een nieuwe privécollectie. En je krijgt een idee van hoe een veiling eraan toe gaat. Voor ons is het weer leuk om jonge mensen over de vloer te hebben.
Spreek je die nieuwe gezichten ook aan? Het zijn vaak mensen die nog niet meteen kunnen kopen, maar wel nieuwsgierig zijn. In zo’n veiling herkennen ze een paar namen en komen ze er langzaamaan een beetje in. In een museum zie je alleen maar het beste van het beste. Hier kun je van alle niveaus wat vinden. Als je een beetje zoekt in de catalogus zie je dat je al vanaf 1.200 euro terecht kunt.   Mag een verzamelaar verwachten dat z’n aanschaf altijd waardevoller wordt, of kan een stuk net zo goed in waarde zakken? Het ligt er net aan hoe een kunstenaar en zijn werken na verloop van tijd worden gewaardeerd, hoe schaars en bijzonder iets is, wat er in de mode is.   Hier, in de catalogus, zie ik werk van Jan Sluijters. Hoe zit het met hem? Hij is een van de belangrijkste Nederlandse moderne kunstenaars. Voor zijn meest gezochte werk betaal je meer dan 200.000 euro, een flink aantal van zijn schilderijen was ooit duurder en is nu minder kostbaar.   Wat is daarmee gebeurd? Dat heeft met schaarste te maken: als er minder mensen zijn die het zó graag willen hebben en er dus minder geïnteresseerden bieden, wordt het vanzelf voor een minder hoog bedrag verkocht. Sluijters heeft veel en lang geschilderd, er is best wat op de markt. Omgekeerd zie je ook verschuivingen. Altijd stabiel zijn de werken van Escher [bladert in de catalogus]. Vooral onder Amerikaanse verzamelaars is zijn werk veel gezocht.

Conservator Valentijn Carbo zei dat het meest magische moment was: na sluitingstijd over het poortje van de Nachtwacht heen stappen om het werk van dichtbij te bekijken. Ik kan me voorstellen dat jij dat ook ervaart met kunstwerken die hier aangemeld worden. Soms krijg ik een schilderij in handen van een kunstenaar waar ik nauwelijks iets over weet. Dan ga ik er met experts van dichtbij naar kijken en het vanuit allerlei hoeken bestuderen. Maar ook als je hier komt om te kopen mag je het schilderij in principe van de muur halen en met je neus er dicht bovenop: je wilt weten wat je koopt. Er is minder afstand tot het werk dan in een museum.   Het tekstbordje in het museum geeft informatie over de kunstenaar en het moment waarop het werk gemaakt is. Niet over de weg die het heeft afgelegd om op die muur te komen. Het leukst aan mijn werk vind ik de verhalen die bij het schilderij zijn gaan horen, van de mensen die het verkopen. Waar komt het vandaan, uit wat voor familie? Waar hing het, waarom stoten ze het af? Je wordt voor even deelgenoot van iemands leven. Sommigen zijn dolblij dat ze met de verkoop een hypotheek kunnen aflossen. De nieuwe eigenaar heeft ook weer een verhaal. Zo krijgt het stuk een extra dimensie.
Wil jij ook met je neus bovenop kunst staan? Ga morgen naar Christie's Lates - Déja Vu. Van 18:00 tot 20:30
Lees verder binnen de categorie "Kunst "
Lees meer van deze maker

Kunst

Lekkergaan: Uitvaart Museum Tot Zover

Ook de doodskistenmaker moet aan winstmarges denken 

Kunst

Dogs and Faces - Jonah Falke

Selin sprak de kunstenaar over zijn eerste solotentoonstelling

Fotografie / Film

Lekkergaan: Celluloid

Ode aan de analoge film.