Kunst

De culturele VVV-bon van Italie

Hoe zou het zijn als ook elke achttienjarige in Nederland 500 euro cultuurzakgeld krijgt?
Eindredacteur
Jort van Dijk

Jort is schrijvend barman met een bachelor in Media & Cultuur. Hij staat open voor een verhaal zonder clou aan de bar of een goed geschreven artikel. Hij schrijft fictie, copy en alles daar tussenin. Kan schreeuwen tegen een televisie en mompelen in zichzelf als een oude, norse man met het leven van een stedelijke twintiger.

Bekijk meer van Jort van Dijk

Toen ik een jaar of veertien was, werkte ik een paar dagen op het kantoor waar mijn moeder werkte. Ik poetste het servies, bracht pakjes rond en als grootste wapenfeit ruimde ik dagenlang een opslagkelder op. Ik zat op mijn knieën in het stof in een kamer zonder daglicht met een discman die niet in mijn broekzak paste. Na een week of twee zat mijn werk erop en kreeg ik mager uitbetaald in VVV-bonnen.

Ik moest eraan denken toen ik vanmiddag het bericht las dat de Italiaanse regering vanaf vandaag 500 euro beschikbaar stelt aan elke jongere van achttien jaar. Het kwam veel voorbij in mijn cultureel geëngageerde timelines en werd natuurlijk goed ontvangen. Geld voor jongeren voor cultuur. Bang the drums, pak de slingers. Ook ik was enthousiast en vroeg me met velen af: zouden wij dit ook moeten doen? Want het plan verkocht zichzelf: ‘zij brengen ons terreur, wij antwoorden met cultuur.’

Luitconcert? Met een beetje mazzel betaalt de staat
In reactie op de aanslagen in Parijs besloot de Italiaanse regering om 1 miljard euro te investeren in beveiligingsmaatregelen. Die hele miljard moest beantwoord worden met een net zo grote bijdrage voor cultuur. Een gedeelte daarvan, een kleine 290 miljoen euro, wordt nu vrijgemaakt voor deze cultuurtoelage voor achttienjarigen. Althans, als die achttienjarigen ook echt een beroep doen op hun culturele potje. Want de praktijk wordt als volgt: als gegadigde mag je de 18app instaleren. Via die app kun je vouchers maken vanuit jouw 500 euro. Die vouchers zijn vervolgens in te wisselen in een door de overheid goedgekeurde instelling. En daar zat ik, in een stoffige flashback, op mijn knieën in die kelder. De Italiaanse overheid gaat culturele VVV-bonnen weggeven.  

Bioscoopkaartjes

Het overzicht van de goedgekeurde instellingen voor de 18app is helaas nog niet te vinden en de website ligt al de hele dag plat. Maar in een ludiek bedoelde noot wordt al gezegd dat kaartjes voor Justin Bieber er waarschijnlijk niet in zitten. In de berichten klinkt inderdaad iets anders door. De overheid wil jongeren bewust maken dat ze een ‘erfgenaam van het grootste culturele erfgoed ter wereld zijn.’ Het gaat vooral om literatuur, musea, tentoonstellingen en archeologische plekken. Hoge cultuur dus. En bioscoopkaartjes. Dat dan weer wel.

Uffizi in Florence, binnenkort de Kijkshop van Italië?
De enige reactie die ik tot nu toe las van een Italiaans meisje was enthousiast. Angelica Magazzino volgt een dansopleiding en investeert haar toelage maar wat graag aan ballet. Dat is een beetje als een boekenbon geven aan mijn moeder, of drankmuntjes aan mij voor mijn favoriete kroeg. De vraag is wat je doet met de veel grotere rest van de jongeren, de groep die geen dansopleiding volgt of kunstenaar wil worden? Cultureel erfgoed is voor de gemiddelde jongere geen comfort zone. Je kan hem wel een potje geven, maar ik vraag me af of hij daar wat mee doet. Als er niemand is – geen docent, geen instelling, geen online magazine – die hem uitlegt waarom hij er misschien wat aan heeft, dan betwijfel ik of er veel met dat potje gebeurt. Ik wil niet zeggen dat 500 euro aan bioscoopkaartjes weggegooid geld is, maar het ondermijnt een beetje het principe.  

Cultureel counterterrorisme

Een belangrijke vraag is dus wat precies de betrokken instellingen zullen zijn. Een discussie op zich is waar een overheid de grens trekt van haar cultuur. Mag een achttienjarige alleen naar het Concertgebouw of mag hij ook naar Paradiso? En mag hij in Paradiso alleen naar bandjes of ook naar de after van Voltt? Zijn die filmkaartjes voor Pathe of alleen voor groezelige filmhuizen? Een Nederlandse variant op dit idee is voer voor allerlei interessante vragen. Maar hoe die er precies uit moet zien is moeilijk te zeggen. Over het Italiaanse plan is nog maar weinig bekend. Het grootste vraagteken is voor mij wat er zal gebeuren met de overige 710 miljoen van het culturele counterterrorisme. Want als daarvan niet een substantieel deel gaat naar het bewuster maken van de rol van cultuur bij jongeren, is dit potje volgens mij niet veel meer dan een mooie, gematigd viral gegane stunt. Als je jongeren niet duidelijk maakt dat er ergens iets te halen valt, dan zullen ze het ook niet gaan zoeken. Dan is die 500 euro echt een VVV-bon en zijn het Uffizi en de Sint-Pieter als de Kijkshop en de Wereldwinkel. Ik wist dat ik er wat had kunnen kopen, maar god, wat in de hemel heb je eraan?
Lees verder binnen de categorie "Kunst "
Lees meer van deze maker

Kunst

Lekkergaan: Almere

Aan deze Almere-export ontkomt niemand, en dat is maar goed ook!

Historie

Er zijn zoveel manieren hoe je een zeeman kunt zijn

Het stereotype beeld van 'de zeeman' is overal, maar is veelzijdiger dan je denkt.

Kunst

Gay Pride

Jort vond het bitterzoete fundament van Gay Pride waar hij het niet verwachtte