Historie

Er zijn zoveel manieren hoe je een zeeman kunt zijn

Historie, Kunst & Mode / Design

Het stereotype beeld van 'de zeeman' is overal, maar is veelzijdiger dan je denkt.
Eindredacteur
Jort van Dijk

Jort is schrijvend barman met een bachelor in Media & Cultuur. Hij staat open voor een verhaal zonder clou aan de bar of een goed geschreven artikel. Hij schrijft fictie, copy en alles daar tussenin. Kan schreeuwen tegen een televisie en mompelen in zichzelf als een oude, norse man met het leven van een stedelijke twintiger.

Bekijk meer van Jort van Dijk
Ik zat naast een klein Frans meisje op een bankje in Het Scheepvaartmuseum. Ze verschoof wat onrustig want haar ouders liepen door. Er klonk rustige harpmuziek en voor ons hing een scherm. De beelden vertelden een verhaal, maar het meisje had geen idee. Ze keek gefascineerd net als ik naar de prachtige beelden. Een doorlopende montage van verschillende mensen in verschillende posen. Gezichten vloeiden in elkaar over, houdingen wisselden elkaar af. Man, vrouw, staand, liggend. Een reanimatie? Het werk waar wij in waren ondergedompeld heet All is not lost van Koen Hauser. Hij is een van de vier kunstenaars die door het Scheepvaartmuseum zijn gevraagd om iets te doen met het thema The Ultimate Sailor. De werken dagen je uit om verder te kijken dan het stereotype beeld van de zeeman. Het gaat niet om de bonkige alcoholist die grommend op het voordek staat met een wollen trui en een gele noordwester. Het gaat bijvoorbeeld om de zeeman als redder. Als de helper van de vele vluchtelingen, zoals het geval is in de video waar het meisje naar bleef kijken.
Koen Hauser - All is Not Lostcourtesy The Revestijn Gallery / wardrobe styling: Xaviera Aubri, hair and make-up: Yokaw @ Angelique Hoorn Management / dresses: Jean Paul Gaultier / Roberto Cavalli, movement direction: Peter Leung / House of Makers / Het Nationale Ballet
 
Of over de zeeman als een steeds verder verdwijnend figuur op enorme, technische, geautomatiseerde schepen. De moeder van het meisje had het kunnen zien op de foto’s van Marie-José Jongerius, als ze er niet langs was geraasd om door het raam te kijken naar De Amsterdam, het grote V.O.C.-schip aan de kade.
Marie-José Jongerius - uit de serie Nachtwacht

Veel bezoekers razen wat langs deze tentoonstelling. De werken staan een beetje achteraf en half in een doorloop, maar toch blijft er zo nu en dan iemand plots gebiologeerd staan kijken.

Zo ook een verdieping lager, bij de foto’s van Aisha Zeijpveld en Jan Hoek. De een stelt je vragen over gender, de ander over echt en nep. Zeijpveld maakt prachtig gestileerde portretten die zich richten op de sterke vrouw achter (of misschien zelfs in) de sterke zeebonk. Hoek heeft een wat komische reeks foto’s van Somalische piraten die helemaal geen Somalische piraten zijn. Het zijn Kenianen die doen alsof om zo ‘hun verhaal’ te verkopen aan Westerse media.

Voorkomen, identiteit, schijn en alles wat daar achter zit. Het is een thema waar iedereen wat mee kan, maar het is fijn en gedurfd dat Het Scheepvaartmueum er ook wat mee doet. In een expositie die gaat over voorbijgaan aan stereotypen, gaat het museum voorbij aan haar eigen stereotypen. Ze doen haast het tegenovergesteld van wat ze deden. Hier is er even geen interactief opgezette, voor jong en oud te volgen verhaal over de zee, hier gaan ze daar juist aan voorbij.

Jan Hoek - Ali, uit de serie The 'Real' Somali Pirates
De ouders van het meisje naast me liepen door naar de volgende kindvriendelijke experience. Ze deden zoals je dat doet in een scheepvaartmuseum. Het meisje bleef dus zitten. Te jong om te begrijpen wat van je verwacht wordt, te gebiologeerd door de mooie beelden. Ook zij zal ooit haar hokjes creëren. We hebben allemaal onze eigen 'ultimate sailors' en dat is niet per se erg. Maar het is goed om af en toe een opfriscursus te krijgen, een les van een museum en een meisje: wat jouw zeeman ook is, hij is meer dan zijn noordwester.   Meer prachtige inzichten van Jort? Lees hier zijn openbaring tijdens EuroPride.
Lees verder binnen de categorie "Historie "
Lees meer van deze maker

Kunst

Lekkergaan: Almere

Aan deze Almere-export ontkomt niemand, en dat is maar goed ook!

Kunst

De culturele VVV-bon van Italie

Hoe zou het zijn als ook elke achttienjarige in Nederland 500 euro cultuurzakgeld krijgt?

Kunst

Gay Pride

Jort vond het bitterzoete fundament van Gay Pride waar hij het niet verwachtte